Voorbeelden uit de praktijk van mediation

Voorbeeld zakelijk conflict uit de praktijk

Het conflict: Het conflict speelt zich af tussen twee bedrijven, een groot (Big) en een klein bedrijf (Small). Er is een contract waarin Big een paar ondernemingen overneemt van Small. De uitvoering van het contract verloopt moeizaam. Verschillende deadlines lopen af en kortgedingen zijn aangekondigd.

Eerste gesprek: Aanwezig van Big zijn de directeur en zijn advocaat. De directeur van Small wordt vergezeld door zijn commissaris.
Zoals gebruikelijk wordt eerst de mediation overeenkomst doorgesproken. Het onderwerp waar wat langer bij wordt stilgestaan, is de geheimhouding. Beide partijen willen tussendoor kunnen overleggen met hun mededirecteuren en adviseurs. In goed overleg en zonder juridische haarkloverijen wordt hier een oplossing voor gevonden.

De volgende fase is het inventariseren van het conflict.
Het aantal problemen, oude grieven, krenkingen en kwetsingen lijkt oneindig. De mediator (M) schrijft de feiten op een flip-over, waardoor er een goed overzicht ontstaat van wat er inhoudelijk speelt. Het wordt ook duidelijk dat de partijen zelf al tijdens vorige onderhandelingen dicht bij een oplossing zijn geweest. De sfeer in dit eerste gesprek blijft grimmig omdat Small regelmatig dreigt met het halen van zijn recht in een kort geding.
De standpunten vliegen over de tafel.
Op initiatief van M. beginnen Small en Big elkaar voorzichtig te vertellen wat de aanleiding is geweest om zich vast te bijten in hun standpunten. Belangrijk in deze fase is dat partijen luisteren naar de ander, naar de verhalen waardoor de standpunten zijn ontstaan.
Aan het eind van dit eerste gesprek is er meer begrip en meer inzicht ontstaan in waar het voor de partijen werkelijk om gaat. De uitgangsposities, de werkelijke wensen en in het bijzonder de gemeenschappelijke wens om niet naar de rechter te hoeven, zijn duidelijk in beeld.

Tweede gesprek:
Kort daarop volgt het tweede gesprek. Small installeert direct het ‘zwaard van Damocles’.
"Wij komen er vandaag uit of anders gaan we morgen naar de rechter. We kunnen en willen niet langer wachten."
De mediator hangt de flip-over vellen van de vorige bijeenkomst aan de muur en probeert de partijen zover te krijgen dat ze weer zicht krijgen op hun wederzijdse belangen.
Dit lukt niet. Big en Small vallen weer terug in oude verwijten.
Uitspraken die nog niet op de flip-over staan worden door M. genoteerd. De dreiging van de rechtszitting wordt nog een keer op tafel gelegd. M. pakt daarop een nieuw vel papier en noteert:

Mogelijke oplossing: 1) de rechter beslist. 2)...

M. vraagt partijen daarna om eens na te denken over nog meer oplossingen aan de hand van hun wederzijdse belangen. Die belangen staan op een apart flip-over vel. In de ‘brainstorm’ sessie die volgt, oppert directeur Big zelfs dat hij eventueel wil opstappen om het conflict te helpen oplossen. Dit brengt ook de andere partij zover om vergaande oplossingen te noemen.

Belangrijk in dit stadium is, dat de partijen niet gehouden kunnen worden aan uitspraken, die ze tijdens deze bijeenkomsten doen. Afgesproken is namelijk dat alleen de afspraken die vastgelegd worden in een eindovereenkomst, gelden.

Al snel komen de partijen in een onderhandelingsfase. Big en Small trekken zich vaak terug om te overleggen en M. wordt een soort pendeldiplomaat.
Na zeven uur schrijft de mediator de punten op die in een overeenkomst moeten worden vastgelegd. De overeenkomst wordt door de advocaat van Big en de commissaris van Small uitgewerkt. Om de rechtsgeldigheid extra te waarborgen wordt besloten de overeenkomst bij een notaris vast te laten leggen.

Dat partijen er in twee gesprekken nu wel uitkomen komt doordat men over en weer zicht kreeg op de belangen. Hierna bleek men bereid om samen verschillende opties op tafel te leggen. Dit was de beweging die nodig was om de onderhandelingen vlot te trekken.

Deze case is een bewerking van een case die gepubliceerd is in ADR jaargang 5, nummer 3.

Top

Voorbeeld arbeidsconflict uit de praktijk

Verliefd ... ontslagen.

Verliefd worden kan altijd en overal.
Wanneer twee collega’s verliefd worden, zorgt dat vaak voor onrust en roddels binnen een bedrijf. Wanneer één van de twee getrouwd is neemt de onrust toe. Het kan een chaos worden, wanneer die getrouwde collega in een ontslagprocedure verzeild raakt.

Henk, de directeur van een klein administratiekantoor, beschreef mij telefonisch bovenstaande situatie. " Wat kan ik het beste doen?..Is mediation een oplossing?.....Die vrouw functioneert niet in haar werk en die ander (Martijn) wil ik niet kwijt!!! De sfeer op kantoor is inmiddels verziekt. Als dat zo doorgaat, moet Martijn ook vertrekken!"

Al snel waren we het erover eens dat het verstandig was om met alle betrokkenen rond te tafel te gaan zitten. Hij zou aan Martijn en Lisa, de nieuwe vriendin van Martijn, vragen of zij wil meewerken aan mediation.

Een paar dagen later zitten we aan tafel. Niet allemaal, want Martijn doet het woord voor zijn vriendin. Henk vindt het prima, want Lisa zal het bedrijf toch gaan verlaten.

Na enkele afspraken gemaakt te hebben over de procedure starten we met het inventariseren van de situatie. Martijn zit, een beetje onderuit gezakt, met zijn armen over elkaar, te luisteren naar het verhaal van Henk. Er ontstaat een emotionele discussie over het huidige functioneren van Martijn en de ontslagprocedure van Lisa.
Tussen de verwijten door, begrijp ik dat Martijn er van uitgaat dat Henk zijn nieuwe liefdesrelatie veroordeelt.

Het lijkt mij het beste om eerst een agenda op te stellen. Alle onderwerpen en verwijten die genoemd zijn over het niet functioneren van Martijn en de ontslagprocedure van Lisa, komen op een flip-over. De stellingen die partijen hebben ingenomen zijn nu vastgelegd en duidelijk. Ik start met het onderwerp dat niet op de flip-over staat. De relatie tussen Martijn en Lisa.

Al snel wordt duidelijk dat Henk geen enkel probleem heeft met de nieuwe relatie van Martijn. Tot verrassing van Martijn wordt hij door Henk zelfs gefeliciteerd met zijn nieuwe liefde. Martijn ontspant en er ontstaat een geanimeerd gesprek over de afgelopen periode. De onderwerpen op de flip-over krijgen nu een totaal andere lading en worden plotseling bespreekbaar. De wederzijdse belangen worden weer zichtbaar.

De ontslagprocedure was al gestart, voordat Henk iets van hun relatie in de gaten had en had betrekking op het functioneren van Lisa. Al snel wordt duidelijk dat het niet mogelijk is om goede afspraken te maken zonder de aanwezigheid van Lisa. Martijn zegt toe ervoor te zorgen dat zij bij het vervolggesprek aanwezig is.

Er volgen nog twee gesprekken. Er wordt uiteindelijk overeenstemming bereikt over de te volgen ontslagprocedure en over de toekomst van Martijn binnen de organisatie. In de overeenkomst worden ook vergaderdata vastgelegd waarop Henk, Martijn en Lisa elkaar informeren over de meest recente ontwikkelingen en roddels.

Het omslagpunt in de mediation was het moment dat Henk, Martijn gelukwenste met zijn nieuwe liefde. Hierdoor verdwenen de vooroordelen van Martijn en werden zijn reacties voor Henk begrijpelijk. Communicatie is weer mogelijk.

De namen in dit praktijkvoorbeeld zijn veranderd.

Top